[Raşit Tunca]

Kölelik ve "Seyyid" Kelimesi Üzerine Bir Açıklama
Köleliği kaldıran bir peygamber olan Muhammed (s.a.v)'e gidip de "Efendim, efendim" diye hitap etmek, kölenin efendisine davrandığı gibi boyun eğici ve ezik bir tavır sergilemek anlamına gelmez. Zira O, bu dünyevi kölelik sistemini ortadan kaldıran zatın ta kendisidir. Böyle bir yaklaşımla O'na seyyid (efendi) denilmesi, O'nu incitir ve üzer.
Nitekim bu konuyla ilgili olarak bazı rivayetlerde “Beni namazda seyyidlik ile vasıflandırmayın” şeklinde bir uyarı bulunmaktadır. Ancak bu hadisin uydurma olduğu belirtilmiştir. Buradaki "Seyyid" kelimesi, köle ile efendisi arasındaki dünyevi ve hiyerarşik bir ilişkinin ifadesi değildir.
Ancak bazı toplumlarda, özellikle de Kürt kültüründe bu kelime, köle-efendi (maraba) ilişkisini çağrıştıracak şekilde algılanabilmekte ve kullanılmaktadır. Oysa salavat gibi ulvi bir ibadette geçen "seyyidina" (efendimiz) ifadesi, tamamen manevi bir saygı, sevgi ve bağlılık bildirir. Bu kullanımın dayanağı, dünyevi bir efendilik değil, Hz. Peygamber (s.a.v)'in ve diğer peygamberlerin Allah katındaki yüce makamına duyulan hürmettir.
Dolayısıyla, "Sorularla İslamiyet" sayfasında da belirtildiği gibi, söz konusu hadisin uydurma olduğu yönündeki açıklama, bu meseleyi en güzel şekilde izah etmektedir. Salavatlarımızdaki "Seyyid" ifadesi, manevi bir bağlılığın ve muhabbetin nişanesidir, asla aşağılayıcı veya küçük düşürücü bir anlam taşımaz. Vesselam.