[Raşit Tunca]

ŞEYTANLARI YANINDAN KOVAN DUA VE ÂYETLER

1. Eûzü Okumak ve Ârifin Kalbindeki Nûr

Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Şeytanın vesveselerinden Allah’a sığın. Muhakkak ki O, her şeyi işitendir, her şeyi bilendir.” (Fussilet Suresi, 36. âyet)

Bu ilâhî emir gereğince her Müslüman’ın en temel silahı, eûzü yani “Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm” demektir. Bu, kişinin Allah’a sığınarak şeytanın şerrinden, vesvesesinden ve tuzağından korunma talebidir.

Eûzü, âriflerin kalbindeki nûr olarak tarif edilmiştir. Takvâ nûruyla birleşen eûzü, şeytanı ve onun askerlerini perişan eder. Zira Allah’a sığınan bir kalbe şeytan yaklaşamaz.

Ebû Hüreyre (r.a.) yaşlı ve hasta olduğu hâlde şöyle duâ ederdi:

“Yâ Rabbî! Zina fiilinden, katil cinâyetinden sana sığınırım.”

Kendisine: “Bu yaşta bu günahlardan mı korkuyorsun?” denildiğinde ise şu meşhur cevabı verdi:

“Nasıl korkmam? İblis hayatta!”

Bu rivayet, müminin ömrünün son anına kadar şeytanın vesvesesinden emin olamayacağını ve daima Allah’a sığınması gerektiğini gösterir. Zira İblis, kıyâmete kadar yaşayacak ve insanları saptırmak için çalışacaktır (bk. A‘râf, 14-15; Hicr, 36-37).

2. Azametli Şeytan ve Hizbinden Allah’a Sığınma Terkibi

Şeytanın vesveselerinden, yorgunluk ve azabından korunmak için Kur’ân-ı Kerîm’de bizzat öğretilen özel bir sığınma terkibi vardır. Bu terkib, Sâd Suresi 41. âyet ile Mü’minûn (Gâfir) Suresi 97-98. âyetlerinden oluşur.

Okunuşu:

أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
بِسْمِ ﷲِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

رَبِّ إِنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ (Sâd Suresi, 41)

رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ (Mü’minûn Suresi, 97)

وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ (Mü’minûn Suresi, 98)

Anlamı:

“Rabbim! Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu.”
“Rabbim! Şeytanların kışkırtmalarından (dürtmelerinden, vesveselerinden) sana sığınırım.”
“Onların yanımda bulunmalarından da sana sığınırım, Rabbim!”

Bu âyetleri okuyan kimse, şeytanın fiziksel ve ruhsal tesirlerinden Allah’a iltica etmiş olur. Özellikle belâ, hastalık, sıkıntı ve vesvese anlarında bu duânın okunması tavsiye edilmiştir.

Tefsir âlimleri bu konuda şöyle der:

“Hemezât”, şeytanların kalbe fısıldadığı vesveseler, dürtmeler ve akla getirdikleri kuruntulardır.
“Yahdurûn”, şeytanların insanın yanında hazır bulunması, ona yaklaşması ve onu gözetlemesi anlamına gelir.

Bu âyetler, Hz. Peygamber’e (s.a.v.) öğretilmiş olup, ümmetinin de bu dualarla şeytandan korunması murat edilmiştir.

3. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Eûzü ile İlgili Tavsiyeleri

a) Sabah ve Akşam Okunacak Koruyucu Zikir

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Kim sabah ve akşam iki defa ‘Eûzü billâhi’s-semî‘il-alîmi mine’ş-şeytâni’r-racîm’ der, ardından bir defa da ‘Esteûzü billâhi’s-semî‘il-alîmi mine’ş-şeytâni’r-racîm’ der ve besmeleyle Haşr Suresi’nin son üç âyetini okursa, Allah o kimseye akşama kadar yetmiş bin melek görevlendirir ve o melekler onun için dua eder. O gün ölürse şehit olarak ölür. Akşam okursa sabaha kadar aynı şeye kavuşur, şeytanın hilelerinden korunur. Allah Teâlâ o kimseleri sağ taraflarından hidâyetle, sol taraflarından inâyetle, arkalarından nusretle, önlerinden ismetle korur ve şeytanların tesirini def eder.”

Haşr Suresi’nin son üç âyeti (59/21-24), Allah’ın isim ve sıfatlarını anlatan bu âyetler, şeytandan korunmada çok etkili kabul edilmiştir.

b) Şeytanın İtirafı ve Allah’ın Müminleri Koruma Vaadi

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şerifte şeytanın Allah’a şöyle dediğini haber vermiştir:

“Sen beni kovdun. Ben de senin doğru yolun olan İslâm dinine mâni olmak için insanların önünden gelir, ölümden sonra dirilme yok derim ve kıyâmet günü hakkında onları şüpheye düşürürüm. Arkalarından gelir, dünyâya düşkün ederim. Sağından gelip ibâdetlerine riyâ karıştırırım. Solundan gelip kalplerine günah işleme zevki veririm.”

Allah Teâlâ buna karşılık şöyle buyurmuştur:

“İzzet ve celâlime yemin olsun ki, ben de onlara eûzü ile emreder, bana sığındıkça sağ taraflarından hidâyetle, sol taraflarından inâyetle, arkalarından selâmetle, önlerinden yardımla himâye eder ve senin tesirini def ederim.”

Bu hadis, eûzünün ne kadar büyük bir koruma kalkanı olduğunu gösterir. Şeytan dört yönden saldırırken, Allah Teâlâ mümini dört yönden korur:

Sağdan: Hidâyet (doğru yol)
Soldan: İnâyet (yardım ve lütuf)
Arkadan: Selâmet (esenlik)
Önden: Yardım (nusret)

c) Günde Bir Eûzü Yeterlidir

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Günde bir defa eûzü okuyarak Allah’a sığınan kimseyi Allah Teâlâ korur.”

Bu hadis, eûzünün az ama öz bir ibadet olduğunu, devamlılığının korunmaya yettiğini ifade eder. Ancak âlimler, mümkün olduğunca çok okunmasını tavsiye etmişlerdir.

d) Eûzü ve Besmelenin Kapı Açma Özelliği

Yine Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Eûzü ile günah kapılarını kapayın, besmele ile ibâdet kapılarını açın.”

Bu söz, eûzü ve besmelenin birlikte kullanılmasının önemini vurgular. Eûzü, şeytanın vesvesesini ve günaha davetini engeller; besmele ise yapılan her işe bereket ve kabul getirir. Bu sebeple âlimler, her hayırlı işe başlarken önce eûzü, ardından besmele çekilmesini tavsiye etmişlerdir.

4. İstiâzenin (Eûzü Çekmenin) Kazandırdığı Beş Nimet

Âlimler, eûzü çeken kimsenin beş büyük nîmete kavuşacağını belirtmişlerdir:

1) İslâm dîninde dâim olur: Şeytanın saptırmasından korunur, iman üzere kalır.

2) Muhkem bir kaleye girmiş olur: Allah’ın koruyucu kalesine sığınmış sayılır.

3) Peygamberler, sıddîklar, şehitler ve sâlihlerle haşr olunur: Onların zümresine dahil edilir, ahirette onlarla birlikte olur.

4) Yerleri ve gökleri yaratan Mevlâ’nın inâyet ve ihsanına kavuşur: İlâhî yardıma mazhar olur, dünya ve ahiret hayrına erer.

5) Şeytanın hîlelerinden korunur: Vesvese, kuruntu, yanlış yönlendirme ve tuzaklardan emin olur.

5. Sonuç ve Tavsiye

Şeytan, insanoğlunun en açık düşmanıdır. Kur’ân-ı Kerîm’de Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Muhakkak ki şeytan sizin düşmanınızdır. Öyleyse siz de onu düşman edinin.” (Fâtır Suresi, 6)

Bu düşmanla mücadelede en etkili silah, Allah’a sığınmak ve eûzüyü hayatın her alanına yaymaktır. Sabah akşam, her işe başlarken, uyumadan önce, korku ve vesvese anlarında eûzü okumak müminin vazgeçilmez zikri olmalıdır.

Ayrıca Haşr Suresi’nin son üç âyeti, Âyetü’l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs sureleri de şeytanın şerrinden korunmak için okunması tavsiye edilen diğer Kur’ân metinleridir.

Allah’a sığınan hiçbir kul, şeytanın tuzağına düşmez. Zira Allah, vaadinde sadıktır:

“Kim Allah’a sığınırsa, Allah ona yeter.” (Zümer Suresi, 36. âyetin meâlinden)

Kaynaklar

İbn Ebî Şeybe, Musannef
Ahmed b. Hanbel, Müsned
İbn Hibbân, Sahîh
Taberî, Câmi‘u’l-Beyân
Kurtubî, el-Câmi‘ li Ahkâmi’l-Kur’ân
İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm
Ebû Dâvûd, Sünen
Tirmizî, Sünen
Hâkim, Müstedrek
Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr
Ebû Ya‘lâ, Müsned
Beyhakî, Şu‘abü’l-Îmân
Heysemî, Mecma‘u’z-Zevâid
İbn Mâce, Sünen
Deylemî, el-Firdevs
Suyûtî, el-Câmi‘u’s-Sağîr
Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ
Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn
İbn Kayyim, Zâdü’l-Me‘âd
Nevevî, el-Ezkâr
Buhârî, Sahîh
Müslim, Sahîh

Kar©glan
Başağaçlı Raşit Tunca
Schrems, 08 Mayıs 2018 Vaazı Salı
(28.07.2026’da güncellenmiştir)